|
Tworzenie czasowników czasu teraźniejszego (przyszłego niezłożonego) od poszczególnych grup czasowników | | I koniugacja
| II koniugacja
| końc.
| bezokolicznik
| czas teraźn.
(przyszły niezłoż.)
| bezokolicznik
| czas teraźn.
(przyszły niezłoż.)
| | -чь | достичь (osiągnąć)
жечь (palić)
мочь (móc)
лечь (położyć się)
| достигну, достигнешь... достигнут
жгу, жжёшь... жгут
могу, можешь... могут
лягу, ляжешь... лягут
| спать (spać)
стоять (stać)
любить (kochać)
купить (kupić)
обидеть (obrazić) | сплю, спишь... спят
стою, стоишь... стоят
люблю, любишь... любят
куплю, купишь... купят
обижу, обидишь, обидят
| | -ыть | забыть (zapomnieć)
мыть (myć)
плыть (płynąć)
| забуду, забудешь... забудут
мою, моешь... моют
плыву, плывёшь... плывут | | | -ть
-ти
po spółgł. | cесть (usiąść)
класть (kłaść)
прийти (przyjść)
вести (prowadzić)
войти (wejść)
выйти (wyjść)
грести (wiosłować)
мести (zamiatać) | сяду, сядешь... сядут
кладу, кладёшь... кладут
приду, придёшь... придут
веду, ведёшь... ведут
войду, войдёшь, войдут
выйду, выйдешь... выйдут
гребу, гребёшь... гребут
мету, метёшь... метут | | | | -ать | брать (brać)
ехать (jechać)
ждать (czekać)
звать (wołać) | беру, берёшь... берут
еду, едешь... едут
жду, ждёшь... ждут
зову, зовёшь... зовут | | | | -ять | взять (wziąć)
принять (przyjąć)
| возьму, возьмёшь... возьмут
приму, примешь... примут
| | | | -еть | oдеть (ubrać)
петь (śpiewać)
тереть (trzeć) | одену, оденешь... оденут
пою, поёшь... поют
тру, трёшь... трут | | | | -ить | бить (bić)
жить (żyć) | бью, бьёшь... бьют
живу, живёшь... живут
| | |
-) Wyrażenie typu у меня z czasownikiem быть.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Przyimek У + dopełniacz rzeczownika lub zaimka + właściwa forma czasownika быть --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- У меня есть фотоаппарат. (Mam aparat fotograficzny.); У меня фотоаппарат, не камера. (Mam aparat, nie kamerę.). Czasownika есть używamy wtedy, gdy chcemy określić tylko fakt posiadania. Używamy również w zdaniach, gdzie dopuszczalne jest przeciwstawienie есть – нет.
- У вас есть моя книга?
- Да, у меня есть ваша книга.
- Нет, у меня нет вашей книги. -) Czasowniki nie należące do I ani do II koniugacji (odmiana nieregularna): | bezokolicznik | czas teraźniejszy (przyszły niezłożony) | бежать (biec)
быть (być)
дать (dać)
есть (jeść)
хотеть (chcieć)
| бегу, бежишь, бежит, бежим, бежите, бегут
есть
дам, дашь, даст, дадим, дадите, дадут
ем, ешь, ест, едим, едите, едят
хочу, хочешь, хочет, хотим, хотите, хотят
|
Czasownik быть ma tylko jedną formę есть, której używa się dla wszystkich osób l.poj. i l.mn..
Uwagi:
-) Czasownik есть pomijamy wtedy, gdy treścią zdania nie jest fakt posiadania tylko:
1) opis pogody, stanu otaczającego środowiska: На улице жара. (Na dworze jest upał).
2) stan fizyczny lub psychiczny człowieka: У него грипп. (Ma grypę); У меня плохое настроение. (Jestem w złym nastroju).
3) charakterystyka osoby lub przedmiotu: У нее голубые глаза. (Ona ma niebieskie oczy).
4) informacja o ilości przedmiotów: У меня три сестры. (Mam trzy siostry) W takich zdaniach akcent logiczny pada na rzeczownik (jeżeli chcemy wskazać, o jaki przedmiot posiadany chodzi) lub na przymiotnik (jeżeli chcemy wskazać jaki jest posiadany przedmiot): Что у тебя в сумке? – У меня в сумке книга. (Co masz w torbie? – W torbie mam książkę); Какая у меня шляпка? - У меня модная шляпка (Jaki mam kapelusik? – Modny.).
-) Niektóre czasowniki I i II koniugacji nie mają formy 1 os. l.poj. czasu teraźniejszego lub przyszłego niezłożonego, np.: победить (zwyciężyć), очутиться (znaleźć się). Zamiast tych czasowników używane są inne, np.:
--) Ты победишь. (Ty zwyciężysz.) Он победит. (On zwycięży.) Я одержу победу (Ja zwyciężę).
--) Ты очутишься. (Ty znajdziesz się) Он очутится. (On znajdzie się) Я окажусь. (Ja znajdę się).
|
Tworzenie czasowników
