Deklinacja II - Второе склонение

Rzeczowniki rodzaju męskiego

Rzeczowniki rodzaju nijakiego zakończone na -о, -е

Uwagi: (dotyczące mianownika liczby mnogiej):

-) Rzeczowniki zakończone na -онок, -ёнок przybierają zakończenie -ата, -ята, np. ребёнок (dziecko) – ребята, медвежонок (niedźwiadek) – медвежата, котёнок (kotek) – котята; rzeczownik щенок (szczeniak) ma dwie formy: щенята, щенки.

-) Rzeczowniki r.m. o temacie zakończonym na grupę spółgłosek i mających w mianowniku l. poj. tzw. o, e lub ё ruchome, tracą samogłoskę ruchomą: платок (chustka) – платки, день (dzień) – дни, лев (lew) – львы, лёд (lód) – льды.

-) Jeżeli e ruchome występuje w mianowniku l.poj. przed й, wówczas przed końcówką innych przypadków piszemy ь: воробей (wróbel) – воробьи, ручей (strumyk) – ручьи.

-) Nieakcentowane -ья mają rzeczowniki r.m. i r.n.: брат (brat) – братья, лист (liść) – листья, стул (krzesło) – стулья, дерево (drzewo) – деревья, крыло (skrzydło) – крылья.

-) Akcentowane -ья mają rzeczowniki r.m.: друг – друзья, муж – мужья; rzeczownik «сын» ma zwykłą formę «сыновья» obok formy podniosłej «сыны» (np. сыны отечества).

-) Dwie formy w zależności od ich odmiennego znaczenia:
мех – мехи (miechy kowalskie)/ меха (futra)
лист – листы (arkusze papieru) / листья ­­(liście)
хлеб – хлебы (chleby) / хлеба (zboża)
цветок – цветы (kwiaty) / цвета (kolory)

Uwagi: (dotyczące dopełniacza liczby mnogiej):

-) Rzeczownik облако (chmura), судно (statek) mają końcówkę -ов: облаков, судов.

-) Bezkońcówkowy dopełniacz l.mn. tworzą rzeczowniki: ботинок (but), волос (włos), глаз (oko), солдат (żołnierz), чулок (pończocha), грузин (Gruzin), румын (Rumun), турок (Turek); mianownik l.poj. = dopełniacz l.mn.

-) W sposób odmienny tworzą dop. l.mn. rzeczowniki: год (rok) – годов/лет; ребёнок (dziecko) – детей; человек (człowiek) – людей; ухо (ucho) – ушей.

-) Rzeczowniki r.m. zakończone na -ц mają końcówkę -ов, jeżeli akcent pada na końcówkę oraz –ев, jeżeli akcent pada na temat: отец (ojciec) – отцов; иностранец (obcokrajowiec) – иностранцев.

Uwagi: (dotyczące dopełniacza liczby pojedynczej):

-) Rzeczowniki r.m. oprócz końcówek -а, -я mają niekiedy końcówki -у, -ю dla oznaczenia ilości, np. стакан чаю (szklanka herbaty); кило сахару (kilogram cukru).

-) Końcówki -у -ю wystepują również przy użyciu rzeczown. z niektórymi przyimkami, np.: из лесу (z lasu); из дому (z domu).

Uwagi: (dotyczące biernika liczby pojedynczej):

-) Rzeczowniki r.ż. zakończone na spółgłoskę, a oznaczające istoty żywe, mają podobnie jak w jęz. polskim, biernik l.poj. równy dopełniaczowi; rzeczowniki nieżywotne mają zawsze formę równą mianownikowi, nawet w tych przypadkach, kiedy w jęz. pol. występuje dopełniacz: наблюдать Марс, Сатурн (obserwować Marsa, Saturna); заплатить рубль, злоты (zapłacić rubla, złotego); забить гол (strzelić gola).

Uwagi: (dotyczące narzędnika liczby pojedynczej):

-) Rzeczowniki r.m. i r.n. o tematach zakończonych na -ж, -ш, -ц, -ч, -щ z akcentowaną końcówką, mają końcówkę -ом. Te same rzeczowniki z akcentem na temacie mają końcówkę -ем: врач (lekarz) – врачом; дворец (pałac) – дворцом; плечо (ramię) – плечом; матч (mecz) – матчем; палец (palec) – пальцем; сердце (serce) – сердцем.

Uwagi: (dotyczące miejscownika liczby pojedynczej i mnogiej):

-) Niektóre rzeczowniki r.m. obok końcówki -е przybierają w miejscowniku l.poj. w połączeniu z przzyimkami: в, на dla określenia miejsca, czasu zawsze akcentowaną końcówkę: -у, -ю: бал (bal) – на балу; берег (brzeg) – на берегу; бой (bój) – в бою; верх (góra) – на верху; ветер (wiatr) – на ветру; лес (las) – в лесу; мост (most) – на мосту; пол (podłoga) – на полу; снег (śnieg) – на снегу; сад (ogród) – в саду; шкаф (szafa) – на шкафу.

-) Rzeczowniki, których temat l.mn. różni się od tematu l.poj. tworzą miejscownik l.mn. od tematu mianownika l.mn.: дерево (drzewo) – деревья – деревьях; небо (niebo) – небеса – небесах; цветок (kwiat)– цветы – цветах; болгарин (Bułgar) – болгары – болгарах.

Rzeczowniki r.n. zakończone na –мя:

-) Według danego niżej wzoru odmienia się 10 rzeczowników r.n.: имя (imię), время (czas), бремя (ciężar), знамя (sztandar), семя (nasienie), темя (ciemię), племя (plemię), пламя (płomień), вымя (wymię), стремя (strzemię).

-) Rzeczownik знамя ma w l.mn. formy: знамёна, знамён, знамёнам....

-) Rzeczowniki: бремя, вымя, пламя, темя nie mają liczby mnogiej.

-) Rzeczowniki zakończone na -мя akcentuję się tak jak время, z wyjątkiem знамя, który we wszystkich przypadkach l.mn. posiada akcent na przyrostku: знамёна, знамён, знамёнам..

Komentarze

Dodaj nowy Szukaj

Napisz komentarz

Nick: E-mail:  nie powiadamiajpowiadom Tytuł:   Proszę wpisać kod antyspamowy widoczny na obrazku.

Ania  - Błąd!   |91.142.192.xxx |2008-10-19 15:18:59 w odmianie rzeczownika nauczyciel w l.mn. w Mianowniku jest błąd. jest to wyjątek i jego forma wygląda następująco: nauczyciele - учителя z akcentem na ostatnią sylabę! do tego typu rzeczowników należy również adres i dom!!! Odpowiedz 4   0

Powered by !JoomlaComment 3.22

3.22 Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."