Rodzaje gramatyczne w języku rosyjskim
W języku rosyjskim mamy 3 rodzaje gramatyczne: Rodzaj męski Мужской род Rodzaj żeński Женский род Rodzaj nijaki Средний род
Rodzaj rzeczowników określa się według zakończeń na podstawie mianownika l. poj.
Rodzaj męski Мужской род
| -) zak. na spół. twardą: стол (stół);
-) -ж, -ш, -ч, -щ (bez ь):
нож (nóż), шалаш (szałas),
ключ (klucz), плащ (płaszcz);
-) -й : герой (bohater)
-) wyrazy-skróty zak. na spółgł.
вуз (высшее учебное заведение) (szkoła wyższa);
-) zak. na spółgł. miękką:
зверь (zwierz);
-) wyrazy zak. na –a, -я, oznaczające płeć męską:
мужчина (mężczyzna), дядя (wujek). | Rodzaj żeński
Женский род | -) zak. na -а, -я :
рука (ręka), песня (pieśń);
-) zak. na spółgł. miękką
oraz –ж, -ш (ze znakiem -ь na końcu):
ладонь (dłoń), молодёжь (młodzież);
-) wyrazy-skróty, jeżeli gł. wyraz połączenia
jest rodz. żeńskim):
ООН (Организация объединённых наций) (ONZ).
| Rodzaj nijaki
Средний род | -) zak. na -о, -е, -ё :
окно, море, бельё;
-) rzeczown. zak. na –мя :
время, имя, знамя;
-) rzeczown. nieodmienne zak. na spółgłoskę:
кино, кашне, метро;
-) wyrazy-skróty
(jeżeli gł. wyraz połączenia jest rodz. nijakiego):
МИД (Министерство внутренних дел) (Ministerstwo Spraw Zagranicznych).
|
Uwaga: Niektóre rzeczowniki zak. na –а (-я) należą zarówno do rodzaju męskiego jak i żeńskiego. Są to rzeczowniki charakteryzujące kogoś negatywnie: нерях а (niechluj), плакс а (mazgaj). Porównaj: ужасный плакса (o chłopcu), ужасная плакса (o dziewczynie).
Rosyjski przypadki
Sześć przypadków Шесть падежей
1. Mianownik - Именительный
кто? что?
2. Dopełniacz - Родительный
кого? чего?
3. Celownik - Дательный
кому? чему?
4. Biernik - Винительный
кого? что?
5. Narzędnik - Творительный
кем? чем?
6. Miejscownik - Предложный
о ком? о чём?
|
Liczba poj. i mnoga w j. rosyjskim
Dwie liczby Два числа
Liczba pojedyncza Единственное число
Liczba mnoga Множественное число
Większość rzeczowników rosyjskich tworzy formy l.poj. i l.mn.
Niektóre występują tylko w liczbie pojedynczej.
| j. ros l.poj. |
j.pol. l.poj.
|
счастье, молодёжь
|
szczęście, młodzież
|
W tym przypadku na ogół nie ma rozbieżności między językiem polskim i rosyjskim.
Niektóre rzeczowniki występują tylko w l. mn.
grupa I
|
grupa II
|
j.ros. l.mn.
|
j.pol. l.mn
|
j.ros. l.mn.
|
j.pol. l.poj |
именины, каникулы,
ножницы, шахматы
|
imieniny, wakacje,
nożyczki, szachy |
весы, кавычки,
обои, сумерки |
waga, cudzysłów,
tapeta, zmierzch |
Rzeczowniki rosyjskie grupy I odpowiadają polskim rzeczownikom mającym tylko l.mn.,
zaś rzeczowniki rosyjskie grupy II odpowiadają polskim rzeczownikom tworzącym formy obu liczb.
Deklinacja w rosyjskim
Rzeczowniki w języku rosyjskim odmieniają się według trzech deklinacji: deklinacja I
| deklinacja II
| deklinacja III | Rzeczowniki r.ż. i r.m. zakończone na –а, -я np.: девушка, армия, юноша (młodzieniec).
| Rzeczowniki r.m. zakończone na spółgł. twardą i miękką; rzeczowniki r.n. zakończone na: -о, -е, -ё np. стол, ключ, конь, соловей (słowik), окно, море, платье (sukienka), бельё (bielizna). | Rzeczowniki r.ż. zakończone na spółgłoskę miękką oraz na: -жь, -шь, -чь np. степь (step), рожь (żyto), мышь (mysz), ночь (noc). |
|
